Groene tip: Snoepreisjes zonder vliegen

Vergroening van de zorg is complex. Alle kleine aanpassingen helpen een beetje, maar het bewerkstelligen van een grote reductie in carbon voetprint van ziekenhuis vereist systemische veranderingen die niet eenvoudig door te voeren zijn. Toch is er laaghangend fruit waarmee we in een klap een enorme verduurzamingsslag kunnen maken. 98% van de uitstoot van een internationaal medisch congres wordt bepaald door het vliegverkeer van de deelnemers¹. Kunnen we uitwisseling van wetenschappelijke inzichten en internationaal netwerken ook op een andere manier organiseren? Klein offer, grote impact!

Vliegen geeft enorme milieuschade. 5% van de wereldwijde uitstoot wordt veroorzaakt door vliegverkeer, terwijl slechts een klein deel van de wereldbevolking hiervan gebruik maakt. Een internationaal congres van radiologen werd gebruikt als voorbeeld om uit te rekenen hoe vervuilend het precies is en hoe dit zich verhoudt tot de jaarlijkse uitstoot van Nederlandse ziekenhuizen. Met dit ene congres werd 40 miljoen kilogram CO2 uitgestoten. Alle 50 meest gebruikte wegwerpproducten van alle UMC’s in Nederland samen geven jaarlijkse 12 miljoen kilogram CO2 uitstoot per jaar. Hiermee staat slechts éen medisch congres gelijk aan drie jaar aan wegwerpafval². En dan te bedenken dat alle beroepsverenigingen en dan nog eens alle sub specialismen een of meerdere internationale events per jaar organiseren.

Stoppen met het bezoeken van internationale congressen voelt als het doen van een stap terug. Mogen we niet meer op ons zo verdiende snoepreisje? Het is ook belangrijk om wetenschappelijk onderzoek te presenteren en je netwerk te onderhouden. Wat zijn de alternatieven? Digitale congressen? Andere manier van reizen? Om transitie succesvol te maken moeten we kijken naar goede alternatieven en breder te werk gaan dan alleen stoppen met vliegen. Wat wel kan helpen bij het kritisch omgaan met congresbezoek in het buitenland is met elkaar afspreken wat we acceptabel vinden. De meeste UMC’s vergoeden een vliegreis tot 800km bijvoorbeeld al niet meer. En als je niet voor een alternatief vervoer kunt kiezen, kies dan een rechtstreekse vlucht. Niet alleen een persoonlijk budget in euro’s als begrenzing voor het boeken van congresjes maar ook een carbon budget met elkaar afspreken als benchmark? Refuse en rethink staan niet voor niets bovenaan de circulariteitsladder.

Aan u de oproep; gaat u de volgende keer ook op congres zonder jetlag?

Bronnen:

1. ‘Denk twee keer na voordat je vliegt’. Pleidooi Wouter Hehenkamp, de Medisch Specialist 2024
2. https://www.greendealduurzamezorg.nl/service/nieuws/een-congres-drie-jaar-aan-wegwerpafval-waarom-de-zorg-anders-moet-vliegen/

Irene Fleur Kramer, chirurg Radboudumc en lid NVvH werkgroep De Groene OK